Online gokken in Nederland: strengere regels zetten kanalisatie onder druk

Nederland legaliseerde online gokken niet omdat Den Haag zo enthousiast was over online casino’s. De belangrijkste gedachte achter de Wet kansspelen op afstand was veel pragmatischer: Nederlanders gokken online, of de politiek dat nu prettig vindt of niet. Zorg er daarom voor dat zoveel mogelijk spelers terechtkomen bij aanbieders waarop Nederland toezicht kan houden.

Dat noemen we kanalisatie. Het was jarenlang een van de fundamenten onder het Nederlandse kansspelbeleid. Inmiddels lijkt dat uitgangspunt echter steeds verder naar de achtergrond te verdwijnen. Reclame werd beperkt, sportsponsoring verdween en spelers kregen strengere stortingslimieten. Vervolgens kondigde het kabinet in juni 2026 een vrijwel volledig reclameverbod, een bonusverbod en overkoepelende stortingslimieten aan. Bovendien wordt onderzocht of Nederland minder vergunninghouders zou moeten toelaten.

Daarmee ontstaat een ongemakkelijke vraag: verdwijnt de gokker wanneer het legale aanbod steeds verder wordt beperkt, of verdwijnt vooral de gokker uit het zicht van de toezichthouder?

Waarom werd online gokken in Nederland gelegaliseerd?

Om de huidige discussie over online gokken in Nederland te begrijpen, moeten we terug naar de periode waarin online kansspelen nog verboden waren. Dat verbod betekende namelijk niet dat Nederlanders niet online gokten. Buitenlandse goksites waren via internet gewoon bereikbaar. De overheid stond daardoor voor een keuze: proberen het digitale aanbod zonder Nederlandse vergunning buiten de deur te houden, of accepteren dat de vraag bestond en die vraag zoveel mogelijk naar gecontroleerd aanbod leiden.

Uiteindelijk koos Nederland voor het tweede model. Met de Wet kansspelen op afstand kwam er een vergunningenstelsel waarbij aanbieders aan Nederlandse eisen moesten voldoen. Daarbij ging het niet alleen om belastinginkomsten of marktordening. Juist consumentenbescherming, verslavingspreventie en kanalisatie vormden belangrijke argumenten voor regulering.

Fred Teeven: de gokker bestaat al, dus reguleer hem

Een belangrijke politieke naam in die ontwikkeling is Fred Teeven van de VVD. Als staatssecretaris van Veiligheid en Justitie zette hij in 2011 een nieuwe beleidsvisie op kansspelen uiteen en werkte hij verder aan het reguleren van online gokken. Zijn benadering was pragmatisch: de online markt bestond feitelijk al, terwijl Nederlandse regels en toezicht daar nauwelijks grip op hadden.

De oplossing werd daarom niet gezocht in doen alsof de vraag kon verdwijnen. Nederland moest een aantrekkelijk en gereguleerd alternatief bieden waarmee spelers vanuit illegale aanbieders naar vergunninghouders konden worden geleid. Dat is de essentie van kanalisatie: niet iedere gokker laten stoppen, maar zoveel mogelijk gokkers laten spelen binnen een omgeving waarop toezicht mogelijk is.

Wie de oorspronkelijke beleidsstukken wil teruglezen, vindt de beleidsvisie kansspelen van Fred Teeven bij de Tweede Kamer.

Mei Li Vos: online gokken reguleren én stevig begrenzen

Ook Mei Li Vos van de PvdA speelde tijdens de parlementaire behandeling een belangrijke rol. Zij past echter niet eenvoudig in het kamp van politici die online gokken wilden verbieden. Vos steunde de regulering, maar koppelde daar nadrukkelijk maatregelen voor spelersbescherming en beperkingen rond reclame aan.

Zo diende zij voorstellen in voor een waarschuwende tekst bij kansspelreclame, strengere reclameregels en beperkingen rond sponsoring. De inmiddels bekende tekst “Wat kost gokken jou? Stop op tijd. 18+.” vindt zijn wettelijke oorsprong mede in een amendement van Vos. Haar positie vertegenwoordigt daardoor een belangrijk tussenstation: reguleren omdat spelers anders illegaal spelen, maar tegelijkertijd stevige vangrails rondom de legale markt plaatsen.

Dat verschilt wezenlijk van het uitgangspunt dat de legale markt zelf zoveel mogelijk moet worden teruggedrongen.

Na 2021 verandert het debat over online gokken Nederland

Op 1 oktober 2021 ging de Nederlandse gereguleerde markt voor online kansspelen daadwerkelijk open. Vanaf dat moment werd de sector veel zichtbaarder. Televisiereclame, online marketing, sponsoring en bonussen brachten online casino’s ineens prominent in beeld en daardoor veranderde ook het politieke debat.

Niet langer stond voornamelijk de vraag centraal hoe Nederland spelers vanuit illegale aanbieders naar een gereguleerd veilig en verantwoord spelaanbod kon leiden. Steeds vaker verschoof de aandacht naar een andere vraag: hoe zorgen we ervoor dat Nederlanders minder gokken?

Die twee doelstellingen lijken op elkaar, maar zijn fundamenteel verschillend. Kanalisatie accepteert dat er een bestaande vraag naar kansspelen is en probeert die zo veilig mogelijk te bedienen. Ontmoedigingsbeleid probeert die vraag zelf te verkleinen. Beide kunnen naast elkaar bestaan, maar er ontstaat spanning wanneer ontmoediging het gereguleerde aanbod zo onaantrekkelijk maakt dat spelers buiten dat stelsel gaan zoeken.

Bikker en Van Nispen kiezen steeds nadrukkelijker voor beperking

Mirjam Bikker van de ChristenUnie behoort inmiddels tot de meest uitgesproken critici van online gokken. Zij stelt dat de legalisering grote maatschappelijke schade heeft veroorzaakt en wijst daarbij op gokverslaving, schulden en problemen onder jongeren. Die kritiek bleef niet bij woorden.

In april 2024 diende SP-Kamerlid Michiel van Nispen samen met onder anderen Bikker, Derk Boswijk, Mikal Tseggai en Nicolien van Vroonhoven een motie in om online reclame voor online kansspelen te verbieden. Dezelfde groep vroeg bovendien om een verbod op online kansspelen met een aantoonbaar zeer hoog risico en wilde dat het kabinet al maatregelen zou nemen zonder de evaluatie van de Wet Koa af te wachten.

Deze moties laten goed zien hoe het politieke uitgangspunt verschoof. Niet alleen de manier waarop legale aanbieders opereren kwam onder druk te staan; ook het legale aanbod zelf moest beperkter worden. De motie over het verbieden van online gokreclame is terug te lezen bij de Tweede Kamer.

Van Dijk en Boswijk: draai legalisering van online gokken terug

Nog verder gingen Diederik van Dijk van de SGP en Derk Boswijk van het CDA. In hun initiatiefnota Gegokt en verloren uit 2024 concludeerden zij dat de Wet Koa te veel negatieve gevolgen had gehad. Hun eerste aanbeveling was glashelder: draai het besluit tot legalisering van online gokken terug.

Daarnaast wilden zij alle online gokreclame verbieden, de zorgplicht verder aanscherpen, Cruks uitbreiden en het toezicht op buitenlandse online casino’s intensiveren. Opvallend genoeg erkennen Van Dijk en Boswijk in dezelfde initiatiefnota ook waarom de markt destijds werd geopend: een van de doelen van legalisering was spelers naar betrouwbaar en controleerbaar aanbod te leiden.

Daarmee komt de politieke spanning scherp in beeld. De schadelijke effecten van de gereguleerde markt worden aangevoerd als reden om het systeem terug te draaien, terwijl dat systeem juist werd ingevoerd om spelers weg te houden van een markt waarop Nederland vrijwel geen controle had. De volledige initiatiefnota Gegokt en verloren staat op de website van de Tweede Kamer.

Claudia van Bruggen zet in 2026 de volgende stap

Sinds februari 2026 valt het kansspelbeleid onder staatssecretaris Claudia van Bruggen van D66. Op 12 juni kondigde het kabinet onder haar verantwoordelijkheid een nieuw pakket maatregelen voor online gokken in Nederland aan. Reclame voor online kansspelen moet vrijwel volledig verdwijnen en ook bonussen worden verboden.

Daarnaast werkt het kabinet aan een overkoepelende stortingslimiet. Spelers die daarboven willen storten, moeten hun financiële draagkracht aantonen. Tegelijk wordt onderzocht of Nederland het aantal vergunninghouders voor online kansspelen kan beperken. Daarmee grijpt het kabinet niet alleen in op reclame en spelersgedrag, maar mogelijk ook op de omvang van de gereguleerde markt zelf.

De achterliggende zorgen zijn reëel. Volgens het kabinet is sinds de legalisering het aantal mensen dat online gokt toegenomen en is er meer aandacht nodig voor gokproblematiek, vooral bij jongeren en jongvolwassenen. Dat verdient serieus beleid. De vraag is echter of iedere maatregel die het legale aanbod beperkt uiteindelijk ook leidt tot minder totale gokschade.

De aangekondigde maatregelen zijn terug te vinden in de kabinetsplannen voor online kansspelen van 12 juni 2026.

Kanalisatie online gokken: 91% van de spelers, maar slechts 53% van het geld

Juist de meest recente cijfers van de Kansspelautoriteit maken dit debat ingewikkeld. Volgens de Monitoringsrapportage voorjaar 2026 speelt ongeveer 91% van de Nederlanders die online gokken uitsluitend bij legale aanbieders. Op het eerste gezicht lijkt dat op een uitstekende kanalisatie.

Kijken we echter niet naar het aantal spelers, maar naar de spelersverliezen, dan ontstaat een totaal ander beeld. Gemeten in geld bedraagt de kanalisatie nog slechts ongeveer 53%. Dat betekent niet automatisch dat 47% van iedere Nederlandse gok-euro naar illegale casino’s gaat; het betreft een schatting van de verdeling van spelersverliezen. Het verschil tussen beide percentages is desondanks opvallend groot.

Daar komt bij dat de Ksa zelf een belangrijke constatering doet. De daling van de financiële kanalisatie kan volgens de toezichthouder door verschillende factoren worden verklaard, waaronder nieuw ingevoerde regels voor spelersbescherming. Tegelijk vermoedt de Ksa dat spelers bij illegale partijen veel hogere verliezen lijden, juist omdat daar minder of helemaal geen bescherming bestaat.

De actuele cijfers staan in de Monitoringsrapportage voorjaar 2026 van de Kansspelautoriteit.

Terwijl legale gokreclame verdwijnt, blijft illegale reclame zichtbaar

De tegenstelling wordt nog duidelijker wanneer we naar reclame kijken. Vergunninghouders hebben de afgelopen jaren steeds minder mogelijkheden gekregen om zich te presenteren. Ongerichte reclame voor online kansspelen werd verboden, sportsponsoring verdween en nu wil het kabinet vrijwel alle reclame voor online gokken verbieden.

Illegale aanbieders trekken zich vanzelfsprekend niets van die Nederlandse regels aan. Alleen al in april 2026 meldde de Kansspelautoriteit ruim 4.600 advertenties voor illegale goksites bij Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram. Volgens de toezichthouder gebruiken sommige partijen daarbij zelfs namen en logo’s van bekende Nederlandse sporters en merken, waardoor consumenten niet altijd direct herkennen dat zij bij een illegale aanbieder terechtkomen.

Daar ontstaat een asymmetrie die beleidsmakers niet kunnen negeren: de aanbieder die zich aan de Nederlandse regels houdt, wordt steeds minder zichtbaar, terwijl de aanbieder die zich niet aan die regels houdt kan blijven adverteren totdat een platform of toezichthouder ingrijpt.

De Ksa publiceerde hierover het bericht Ksa meldt ruim 4.600 illegale gokadvertenties bij Facebook en Instagram.

Geen onafhankelijke impactanalyse vóór het reclameverbod

Juist tegen die achtergrond zijn recente Kamervragen van BBB’er Henk Vermeer interessant. Hij vroeg staatssecretaris Van Bruggen hoe het kabinet wil voorkomen dat een vrijwel volledig reclameverbod de positie van illegale goksites versterkt. Ook wilde hij weten of er ruimte moet blijven voor gecontroleerde reclame door vergunninghouders wanneer zij aantoonbaar grip hebben op inhoud, doelgroep en bereik.

Zijn belangrijkste vraag ging echter een stap verder. Vermeer vroeg vóór de definitieve besluitvorming om een onafhankelijke impactanalyse naar de gevolgen van het reclameverbod voor spelersbescherming, de omvang van de illegale online gokmarkt en de blootstelling aan illegale reclame. Van Bruggen ziet volgens de beantwoording geen noodzaak voor zo’n afzonderlijk onafhankelijk onderzoek.

Advertentie

Dat is opvallend. Niet omdat daarmee bewezen is dat een reclameverbod verkeerd zal uitpakken — dat weten we juist niet. Precies daarom is de vraag naar een impactanalyse relevant. Als een van de belangrijkste doelstellingen van het Nederlandse kansspelbeleid kanalisatie is, ligt het voor de hand om vooraf zo goed mogelijk te onderzoeken of een maatregel spelers binnen het gereguleerde kanaal houdt of juist de andere kant op duwt.

CasinoNieuws beschreef de discussie uitgebreid in het artikel over de impactanalyse van het voorgenomen reclameverbod.

Meld Vals Spel waarschuwde al eerder voor illegale online casino’s

De zorg over de illegale markt is niet nieuw. Brancheorganisaties VNLOK en NOGA lanceerden in november 2024 het meldpunt Meld Vals Spel, waar professionals uit de gereguleerde kansspelmarkt onveilige praktijken van illegale goksites en apps kunnen melden.

Opvallend is vooral waarom de organisaties zo’n meldpunt noodzakelijk vonden. Volgens VNLOK en NOGA spelen illegale aanbieders bewust in op strengere Nederlandse regelgeving. Zij adverteren bijvoorbeeld met termen als “spelen zonder limiet” en “spelen zonder Cruks”. Daarmee kan een Nederlandse beschermingsmaatregel buiten het gereguleerde systeem plotseling veranderen in een marketingargument.

Het initiatief verwees bovendien naar onderzoek waaruit naar voren kwam dat maandelijks minimaal 270.000 Nederlandse consumenten via Google terechtkwamen op illegale websites die zich specifiek richtten op spelers die niet bij legaal aanbod konden of wilden spelen. Meld Vals Spel lost die illegale markt vanzelfsprekend niet op, maar laat wel zien hoe actief ongereguleerde aanbieders inspelen op het verschil tussen legaal en illegaal gokken.

Spelers beschermen of de kanalisatie onder druk zetten?

Daarmee komen we bij de belangrijkste vraag in het huidige Nederlandse kansspelbeleid. Een beschermingsmaatregel kan binnen een legaal online casino uitstekend werken. Een lagere stortingslimiet beperkt bijvoorbeeld hoeveel geld een speler bij die vergunninghouder kan storten. Het effect van beleid stopt echter niet bij de digitale voordeur van die aanbieder.

Wanneer dezelfde speler vervolgens naar een illegale website gaat waar geen Nederlandse limiet geldt, moet ook dát effect worden meegewogen. Hetzelfde geldt voor bonussen, reclame, spelaanbod en andere beperkingen. Daarmee ontstaat een onderscheid tussen bescherming van de speler binnen het gereguleerde systeem en bescherming van het gereguleerde systeem zelf.

Bescherming binnen het systeem

Hierbij kijkt Nederland naar de speler die actief is bij een vergunninghouder. Welke limieten gelden? Wanneer moet een casino interveniëren? Welke reclame mag de speler zien? Welke spellen mogen worden aangeboden? Dat zijn allemaal maatregelen waarop de overheid rechtstreeks invloed kan uitoefenen.

Bescherming van het systeem

Tegelijk moet Nederland bewaken dat het gereguleerde aanbod voldoende aantrekkelijk, vindbaar en concurrerend blijft om spelers binnen dat systeem te houden. Die tweede vorm van bescherming krijgt veel minder politieke aandacht, terwijl zij minstens zo belangrijk is. Spelersbescherming die alleen werkt zolang de speler binnen het vergunde systeem blijft, is immers afhankelijk van één cruciale voorwaarde: die speler moet wel binnen dat systeem willen blijven.

Van Teeven tot Van Bruggen: 15 jaar online gokbeleid in één tegenstelling

Het verschil tussen het begin van de regulering en het beleid van 2026 laat zich opvallend eenvoudig samenvatten.

Het tweede beleid is aanzienlijk ingewikkelder uit te voeren. Een illegaal online casino hoeft zich immers niets aan te trekken van het Nederlandse bonusverbod, de Nederlandse stortingslimiet of het Nederlandse reclameverbod. Hoe groter het verschil tussen legaal en illegaal aanbod wordt, des te belangrijker wordt daarom de vraag wat iedere nieuwe maatregel met de kanalisatie doet.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat de gereguleerde sector vrij spel moet krijgen. Vergunninghouders moeten spelers beschermen, de Ksa moet stevig handhaven wanneer aanbieders hun zorgplicht niet nakomen en jongeren en kwetsbare spelers verdienen bijzondere bescherming. Maar dezelfde kritische blik die Den Haag op vergunninghouders richt, moet ook worden gericht op het cumulatieve effect van het overheidsbeleid zelf.

Conclusie: regels voor online gokken moeten aantoonbaar werken

Het debat over online gokken in Nederland hoeft daarom niet te draaien om de simpele keuze tussen meer of minder regels. De betere vraag is welke maatregelen aantoonbaar de meeste totale spelersbescherming opleveren. Dat betekent dat Nederland vooraf moet kijken wat nieuwe regels waarschijnlijk doen met zowel spelersbescherming als kanalisatie, en achteraf moet meten wat er daadwerkelijk gebeurt.

Daarbij is het onvoldoende om alleen te kijken naar het percentage spelers dat legaal gokt. Ook de plek waar de grootste verliezen plaatsvinden telt mee. Wanneer blijkt dat maatregelen spelers richting een omgeving bewegen waar Nederland geen zorgplicht, Cruks, stortingslimieten of andere bescherming kan afdwingen, moet beleid opnieuw kunnen worden beoordeeld.

Dat is geen argument tégen spelersbescherming. Het is juist een pleidooi om spelersbescherming breder te bekijken dan alleen de regels waaraan Nederlandse vergunninghouders moeten voldoen. Uiteindelijk draait alles om dezelfde vraag waarmee Nederland ruim vijftien jaar geleden aan dit traject begon: als Nederlanders toch online gokken, waar hebben we ze dan het liefst?

Bij een online casino waarop de Kansspelautoriteit toezicht kan houden, of bij een website die zich van Cruks, stortingslimieten, zorgplicht, reclameverboden en Nederlandse handhaving niets aantrekt? Vijftien jaar geleden leek Den Haag het antwoord daarop te kennen. Het wordt tijd om ons te herinneren waarom.

Veelgestelde vragen over online gokken in Nederland