ING wil strengere gokregels zonder impactanalyse: bankier of toezichthouder?

ING pleit voor strengere gokregels, maar kent de impact van een reclameverbod niet

Grootbank ING waarschuwt dat een groeiende groep online gokkers in financiële problemen dreigt te raken. De bank vraagt daarom om strengere maatregelen, waaronder een algeheel reclameverbod, één centrale toegangspoort voor legale online casino’s en mogelijk een kleiner aantal vergunninghouders.

De zorgen over gokschulden en problematisch speelgedrag zijn begrijpelijk. Toch roept de opstelling van ING ook vragen op. Een bank kan waardevolle kennis over betalingsverkeer delen, maar is geen kansspeltoezichthouder. Bovendien erkent ING zelf dat illegale aanbieders hun betalingen verhullen en de bank daardoor slechts het topje van de ijsberg ziet.

Waarom doet ING dan zulke verstrekkende beleidsvoorstellen zonder eerst duidelijk te maken wat daarvan de gevolgen zijn voor de legale markt, de illegale gokmarkt en de kanalisatie? Een grootbank moet oppassen dat zij niet op de stoel van de Kansspelautoriteit en de politiek gaat zitten.

Wat wil ING veranderen aan online gokken?

ING pleit in De Telegraaf voor verschillende nieuwe maatregelen tegen de risico’s van online gokken. De bank steunt een algeheel reclameverbod, maar vindt dat zo’n verbod niet voldoende is. Daarnaast stelt ING voor om één centrale internetportal te maken waarmee spelers toegang krijgen tot alle legale aanbieders.

Via die portal zou een overkoepelende speellimiet kunnen gelden. Ook kunnen spelers er informatie vinden over Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Verder denkt ING dat het toezicht eenvoudiger wordt als Nederland het aantal legale aanbieders van online kansspelen terugbrengt.

Dat zijn geen kleine suggesties. Een centrale toegangspoort verandert de manier waarop de volledige legale markt wordt ingericht. Een beperking van het aantal vergunninghouders raakt de concurrentieverhoudingen. Bovendien heeft een algeheel reclameverbod mogelijk gevolgen voor de herkenbaarheid en vindbaarheid van legaal aanbod.

ING is een bank en geen kansspeltoezichthouder

ING beschikt over veel betalingsgegevens en heeft daardoor kennis van financiële transacties. Die expertise kan waardevol zijn bij onderzoek naar illegale betaalstromen, witwassen en klanten die mogelijk in financiële problemen raken. Toch betekent toegang tot betalingsdata niet dat een bank automatisch de volledige kansspelmarkt kan overzien.

De Kansspelautoriteit verleent vergunningen, houdt toezicht op vergunninghouders en controleert onder meer de naleving van de zorgplicht. Ook kan de toezichthouder handhavend optreden tegen illegale aanbieders. ING heeft die wettelijke taken en bevoegdheden niet.

Bovendien zegt de bank dat zij betalingen aan illegale gokbedrijven vaak niet als goktransacties kan herkennen. Illegale casino’s gebruiken volgens ING verhullende handelsnamen, buitenlandse bankrekeningen en tussenpartijen. Daardoor ziet de bank naar eigen zeggen slechts het topje van de ijsberg.

Die beperking is belangrijk. Wie maar een gedeelte van de markt kan waarnemen, moet voorzichtig zijn met conclusies over de gewenste inrichting van die volledige markt. Een bank kan signalen en geanonimiseerde kennis delen, maar de uiteindelijke beleidsafweging hoort bij de politiek en de bevoegde toezichthouder.

Waarom een algeheel reclameverbod voor online gokken risico’s kent

Een algeheel reclameverbod klinkt op het eerste gezicht logisch. Minder reclame kan betekenen dat minder mensen met online gokken in aanraking komen. Toch is dat niet het enige mogelijke effect. Reclame door vergunninghouders maakt namelijk ook zichtbaar welke aanbieders legaal zijn en onder Nederlands toezicht staan.

Een legaal online casino moet zich houden aan Nederlandse regels voor onder meer Cruks, speellimieten, interventies en de zorgplicht. Illegale aanbieders hoeven zich van die regels niets aan te trekken. Zij kunnen bovendien blijven adverteren via sociale media, buitenlandse websites en misleidende advertenties.

Wanneer legale reclame volledig verdwijnt, verdwijnen illegale goksites dus niet automatisch uit beeld. Er kan juist een scheve situatie ontstaan: de gecontroleerde aanbieder wordt vrijwel onzichtbaar, terwijl de onvergunde concurrent Nederlandse regels negeert.

Dat risico raakt de kanalisatie van online gokken. Kanalisatie betekent dat spelers die toch willen gokken zoveel mogelijk worden geleid naar aanbieders waarop de Kansspelautoriteit toezicht kan houden. Zoals we eerder beschreven in ons artikel over strengere gokregels en de kanalisatie van online gokken, speelt volgens de aangehaalde Ksa-cijfers ongeveer 91% van de spelers uitsluitend legaal. Gemeten naar spelersverliezen blijft naar schatting echter slechts 53% binnen de gereguleerde markt.

Juist de financieel zwaarste verliezen lijken daardoor relatief sterk bij illegale aanbieders terecht te komen. Voordat Nederland legale aanbieders nog minder zichtbaar maakt, moet daarom worden onderzocht of spelers daardoor vaker naar onvergunde websites uitwijken.

Van Bruggen wil geen afzonderlijke onafhankelijke impactanalyse

De discussie over de mogelijke gevolgen van een reclameverbod speelt ook in de Tweede Kamer. BBB-Kamerlid Henk Vermeer vroeg staatssecretaris Claudia van Bruggen om vóór de definitieve besluitvorming een onafhankelijke impactanalyse te laten uitvoeren.

Die analyse zou onder meer moeten onderzoeken wat een vrijwel volledig reclameverbod betekent voor de spelersbescherming, de omvang van de illegale online gokmarkt en de blootstelling van consumenten aan illegale reclame. Van Bruggen ziet volgens haar beantwoording geen noodzaak voor zo’n afzonderlijk onafhankelijk onderzoek.

Daarmee is niet bewezen dat het reclameverbod verkeerd zal uitpakken. Het probleem is juist dat we de volledige impact niet kennen. Daarom is het opmerkelijk dat ING zich zonder een eigen openbare impactanalyse achter een algeheel verbod schaart.

De bank zou minimaal moeten kunnen uitleggen welk effect zij verwacht op de kanalisatie, hoe consumenten straks legale aanbieders herkennen en wat er gebeurt wanneer spelers naar illegale casino’s vertrekken. Zonder die antwoorden blijft het voorstel vooral een politiek standpunt in plaats van een aantoonbaar effectieve maatregel tegen gokschade.

Meer achtergrond staat in het artikel van CasinoNieuws over het ontbreken van een onafhankelijke impactanalyse van het reclameverbod.

Minder legale aanbieders maakt toezicht niet automatisch beter

Ook het voorstel van ING om het aantal legale aanbieders terug te brengen verdient een kritische beoordeling. Minder vergunninghouders betekent inderdaad dat de Kansspelautoriteit minder bedrijven afzonderlijk hoeft te controleren. Bestuurlijk gemak is echter geen voldoende reden om de omvang van een gereguleerde markt te beperken.

Een kleiner aantal aanbieders kan leiden tot minder concurrentie en een beperktere keuze voor consumenten. Bovendien krijgen de bedrijven die overblijven een sterkere marktpositie. Daardoor hoeft het legale aanbod niet veiliger, innovatiever of aantrekkelijker te worden.

Ook hier speelt de kanalisatie een rol. Wanneer consumenten geen passende legale aanbieder kunnen vinden, kunnen zij verder zoeken bij buitenlandse websites zonder Nederlandse vergunning. Een kleiner legaal aanbod kan het toezicht binnen die markt vereenvoudigen, maar tegelijkertijd het aantal spelers buiten het toezicht vergroten.

Als de Kansspelautoriteit onvoldoende capaciteit heeft om alle vergunninghouders goed te controleren, ligt een andere oplossing meer voor de hand: versterk de toezichthouder. Selecteer vergunninghouders vervolgens op kwaliteit, betrouwbaarheid en naleving van de zorgplicht, niet uitsluitend op het aantal dossiers dat voor de Ksa gemakkelijk te verwerken is.

Zullen we Holland Casino dan maar monopolist maken?

De redenering dat minder aanbieders automatisch beter toezicht opleveren, kan eenvoudig tot het uiterste worden doorgetrokken. Als één toezichthouder minder werk heeft bij een kleiner aantal vergunninghouders, waarom maken we Holland Casino dan niet meteen de enige legale aanbieder?

Advertentie

De vraag is bewust scherp geformuleerd, maar legt wel een zwakte in het voorstel bloot. Efficiënt toezicht is niet hetzelfde als een gezonde, veilige en goed gekanaliseerde markt. Een monopolie zou het toezicht administratief eenvoudiger kunnen maken, maar creëert tegelijkertijd een uitzonderlijk machtige marktpartij en nauwelijks concurrentiedruk.

Nederland heeft de markt voor online kansspelen juist gereguleerd om spelers naar controleerbaar aanbod te leiden. Daarbij hoort voldoende legaal aanbod dat kan concurreren met buitenlandse casino’s. Het verkleinen van die markt zonder vooraf de gevolgen te onderzoeken, kan de oorspronkelijke doelstelling van de Wet kansspelen op afstand onder druk zetten.

De financiële relatie tussen ING en Holland Casino

De oproep om het aantal vergunninghouders te beperken is extra gevoelig omdat ING een zakelijke relatie heeft met Holland Casino. Uit het jaarverslag over 2025 blijkt dat Holland Casino een kredietfaciliteit heeft bij een bankenconsortium dat voor 50% uit ING en voor 50% uit ABN AMRO bestaat.

Daarnaast stond per balansdatum €50 miljoen in deposito bij ING. In maart 2026 werd de kredietfaciliteit in aangepaste vorm verlengd tot april 2029. Deze gegevens staan in de jaarrekening van Holland Casino over 2025.

Die bancaire relatie bewijst niet dat ING met haar voorstellen Holland Casino wil bevoordelen. Zonder aanvullende aanwijzingen zou zo’n conclusie niet gerechtvaardigd zijn. Toch ontstaat wel een ongelukkige beeldvorming wanneer ING pleit voor minder legale aanbieders terwijl de bank een financiële relatie onderhoudt met een grote partij die waarschijnlijk tot de overblijvers zou behoren.

Daarom mag van ING extra transparantie worden verwacht. Heeft de bank mogelijke markt- en concurrentie-effecten onderzocht? Welke vergunninghouders zouden volgens ING moeten verdwijnen? En hoe heeft de bank haar eigen zakelijke relaties meegewogen voordat zij dit publieke standpunt innam?

Cruks onder de aandacht brengen is wél waardevol

Niet alle initiatieven van ING verdienen kritiek. De bank bracht deze zomer Cruks onder de aandacht van klanten via haar eigen app. Volgens ING hebben ongeveer drie miljoen klanten de boodschap een of meerdere keren gezien.

Dat is een concrete en passende bijdrage aan de preventie van gokproblemen. Door registratie in Cruks kunnen spelers zichzelf minimaal zes maanden uitsluiten van deelname bij legale Nederlandse casino’s. Meer bekendheid kan ertoe leiden dat mensen eerder ingrijpen wanneer zij de controle over hun speelgedrag dreigen te verliezen.

Ook de Kansspelautoriteit reageerde positief op de campagne. Banken hebben een groot bereik en kunnen informatie over hulp en zelfuitsluiting rechtstreeks tonen aan veel consumenten. Bovendien bemoeit ING zich hiermee niet met de marktordening, maar wijst de bank klanten op een bestaand beschermingsmiddel.

Wel blijft een belangrijke beperking bestaan: Cruks geldt alleen bij legale vergunninghouders. Illegale casino’s zijn niet op het register aangesloten en gebruiken het ontbreken van Cruks soms zelfs als verkoopargument. Daarom blijft het belangrijk dat spelers legaal aanbod kunnen herkennen en binnen het gereguleerde systeem blijven. Meer informatie over hulp en uitsluiting staat op onze pagina over verantwoord spelen.

Wat kan ING beter doen tegen gokschulden?

ING kan op verschillende manieren bijdragen zonder zelf de rol van kansspeltoezichthouder of beleidsmaker over te nemen. De bank kan klanten blijven informeren over Cruks, verantwoord speelgedrag en beschikbare schuldhulp. Ook kan zij onderzoeken hoe klanten eerder kunnen worden gewaarschuwd wanneer terugkerende transacties wijzen op financiële problemen.

Daarnaast kan ING geanonimiseerde kennis over betaalstromen delen met de Kansspelautoriteit, politie, justitie en andere bevoegde instanties. Internationale samenwerking is daarbij noodzakelijk, omdat veel illegale aanbieders buitenlandse bankrekeningen, betaaldiensten en tussenpersonen gebruiken.

Juist daar ligt de expertise van een bank. ING begrijpt betalingsverkeer, klantonderzoek en financiële risico’s. Die kennis kan de bevoegde toezichthouders ondersteunen. De uiteindelijke beslissing over reclameverboden, vergunningen en de inrichting van de kansspelmarkt moet echter volgen uit onafhankelijk onderzoek en een democratische beleidsafweging.

Conclusie: ING moet niet op de stoel van de Ksa gaan zitten

Het onder de aandacht brengen van Cruks is een nobel initiatief. Ook mag ING waarschuwen voor klanten die door online gokken in financiële problemen komen. Daarmee handelt de bank vanuit haar eigen maatschappelijke verantwoordelijkheid en haar kennis van financiële gezondheid.

Een algeheel reclameverbod steunen is iets anders. Zo’n verbod kan gevolgen hebben voor de herkenbaarheid van legale aanbieders, de concurrentie en de kanalisatie naar de beschermde markt. Zolang die effecten niet overtuigend in kaart zijn gebracht, past een grootbank terughoudendheid.

Hetzelfde geldt voor het voorstel om minder vergunninghouders toe te laten. Dat toezicht daardoor administratief eenvoudiger wordt, betekent niet automatisch dat spelers beter worden beschermd. Als consumenten uitwijken naar illegale casino’s, wordt het toezicht niet eenvoudiger maar onmogelijk.

ING moet daarom vooral doen waar de bank aantoonbaar iets kan toevoegen: klanten informeren, financiële problemen signaleren en kennis over betaalstromen delen. De inrichting van de kansspelmarkt hoort thuis bij de politiek en de Kansspelautoriteit, op basis van onafhankelijk onderzoek naar alle gevolgen — ook de onbedoelde.

Veelgestelde vragen over ING en strengere gokregels