RTL Nieuws ziet een stijging. Maar wat zegt die stijging eigenlijk?

Wie de uitzending van RTL Nieuws van 28 mei heeft gezien, bleef achter met een duidelijke indruk. Het aantal mensen dat zich meldt voor behandeling van gokverslaving stijgt en experts verwachten dat dit mogelijk slechts het begin is. Dat zijn serieuze signalen die aandacht verdienen.

Toch gebeurde er tijdens de uitzending iets opmerkelijks. Hoe langer de reportage duurde, hoe meer vragen er ontstonden over de conclusie die veel kijkers waarschijnlijk hebben getrokken. Want hoewel de suggestie ontstond dat de legalisering van online gokken de oorzaak zou zijn van de stijging, leverden de eigen interviews en voorbeelden juist aanwijzingen aan dat het verhaal veel ingewikkelder ligt.

Een onderzoeker die zelf verrast lijkt

Een van de meest interessante momenten kwam van een onderzoeker die aangaf verbaasd te zijn dat er nu al een duidelijke stijging zichtbaar is. Volgens hem duurt het normaal gesproken meerdere jaren voordat problematisch gokgedrag uiteindelijk leidt tot een hulpvraag.

Dat is een belangrijke observatie. Wanneer iemand zich in 2026 meldt voor behandeling, hoeft dat namelijk niet te betekenen dat de problemen pas recent zijn ontstaan. Integendeel. Juist omdat verslaving vaak langzaam groeit, ligt het voor de hand dat een deel van deze mensen al jaren eerder actief was.

Daarmee ontstaat een ongemakkelijke vraag. Hoeveel van de mensen die vandaag in de statistieken verschijnen, waren al actief vóór oktober 2021, toen Nederland nog geen gereguleerde online kansspelmarkt kende?

Het verhaal van Annemiek vertelt misschien iets anders

RTL Nieuws laat ook Annemiek aan het woord. Haar verhaal is aangrijpend en verdient respect. Ze vertelt hoe haar gokproblemen begonnen tijdens de coronaperiode. Dat lijkt op het eerste gezicht een bevestiging van de zorgen over online gokken.

Maar juist daar ontstaat een merkwaardige situatie.

Tijdens de coronaperiode bestond de Nederlandse online kansspelmarkt nog helemaal niet. De legalisering vond pas plaats op 1 oktober 2021. Wie in 2020 of begin 2021 online gokte, deed dat dus via buitenlandse aanbieders die opereerden buiten het huidige Nederlandse vergunningenstelsel.

Met andere woorden: het voorbeeld dat wordt gebruikt om de gevaren van online gokken te illustreren, verwijst naar een periode waarin de huidige gereguleerde markt nog niet eens bestond.

Dat betekent niet dat haar verhaal minder relevant is. Het betekent wel dat haar casus niet automatisch gebruikt kan worden als bewijs dat de huidige gereguleerde markt verantwoordelijk is voor haar problemen.

De uitzending verwijst voortdurend naar illegale aanbieders

Misschien nog opvallender is een andere uitspraak van dezelfde geïnterviewde. Zij vertelt dat het voor haar belangrijk is dat software op haar telefoon illegale goksites blokkeert.

Dat lijkt een klein detail, maar eigenlijk raakt het de kern van een veel groter probleem.

Want waarom zou iemand speciale software nodig hebben om illegale casino’s buiten de deur te houden als die illegale aanbieders geen rol spelen?

Steeds meer signalen wijzen erop dat juist het illegale aanbod groeit. Daar bestaan geen verplichte limieten. Daar zijn geen interventies. Daar is geen toezicht. En daar zijn spelers grotendeels onzichtbaar voor onderzoekers, beleidsmakers en hulpinstanties.

Wanneer experts spreken over een mogelijk ’topje van de ijsberg’, dan is het daarom minstens zo relevant om te vragen waar dat verborgen deel van die ijsberg zich bevindt.

Binnen de gereguleerde markt? Of juist daarbuiten?

Meer online betekent niet automatisch méér gokken

RTL Nieuws noemt daarnaast dat vooral mannen tussen de 18 en 35 jaar online gokken en dat steeds minder mensen fysieke casino’s bezoeken.

Advertentie

Ook dat is interessant. Want wanneer een speler die vroeger naar een speelhal of casino ging tegenwoordig online speelt, ontstaat er geen nieuwe gokker. Er ontstaat slechts een verschuiving van kanaal.

Dat verschil lijkt klein, maar is essentieel. Een verschuiving van landbased naar online is iets anders dan een daadwerkelijke explosie van nieuwe spelers.

Juist daarom zou het debat meer moeten gaan over de herkomst van de cijfers dan over de emotie die ze oproepen.

De vraag die niet werd gesteld

De grootste omissie in de uitzending is misschien wel de vraag die nooit expliciet wordt gesteld.

Wat zou er gebeurd zijn als Nederland online gokken niet had gereguleerd?

Nederlanders gokten immers ook vóór oktober 2021 online. Alleen gebeurde dat toen volledig via buitenlandse aanbieders zonder Nederlandse vergunning.

De keuze was destijds niet tussen gokken en niet gokken.

De keuze was tussen een gereguleerde markt met toezicht, limieten en zorgplicht of een markt zonder die bescherming.

Dat fundamentele onderscheid lijkt in veel mediaberichtgeving naar de achtergrond te verdwijnen.

Meer achtergrond over verantwoord spelen, limieten en spelersbescherming is te vinden via limieten instellen, Cruks en de officiële website van de Kansspelautoriteit.